Szkoła Podstawowa nr 91 im. Janusza Kusocińskiego
w Krakowie

31-935 Kraków   os. Handlowe 4   telefon: 12-644-24-75   e-mail: sekretariat@zsos1.pl


« powrót główna

Wymagania edukacyjne z historii klasa 5 SP91

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z HISTORII dla uczniów klasa V1 h Szkoła Podstawowa nr 91

Temat lekcji: Początek nowej epoki – średniowiecza

Zagadnienia:

  • upadek imperium rzymskiego
  • życie ludzi na początku średniowiecza
  • wzrost znaczenia Kościoła
  • powstanie nowych państw w Europie.
dopuszczającą
  • zna i zaznacza na taśmie chronologicznej datę upadku imperium rzymskiego 476 r.;
  • wskazuje upadek imperium rzymskiego jako początek nowej epoki średniowiecza.
dostateczną
  • wyjaśnia przyczyny podziału imperium rzymskiego na części wschodnią i zachodnią;
  • przedstawia przyczyny upadku starożytnego Rzymu;
  • wyjaśnia pojęcie „barbarzyńcy”;
  • posługując się mapą, wskazuje i nazywa państwa barbarzyńskie powstałe na gruzach imperium rzymskiego;
  • zna wpływ łaciny na powstanie języków romańskich.
dobrą
  • wyjaśnia, jak doszło do powstania państw barbarzyńskich na gruzach imperium rzymskiego;
  • opowiada o położeniu ludności po upadku imperium rzymskiego;
  • wyjaśnia pojęcie „języki romańskie” i podaje ich przykłady.
bardzo dobrą
  • charakteryzuje zmiany, jakie zaszły w życiu ludzi na początku średniowiecza;
  • wyjaśnia przyczyny rozszerzenia się chrześcijaństwa w Europie;
  • przedstawia rolę duchownych w państwach barbarzyńskich.
celująca
  • zbiera informacje na temat plemienia Wandalów i wyjaśnia współczesne rozumienie pojęcia „wandal”.
 
Temat lekcji: Nasi przodkowie - Słowianie

Zagadnienia:

  • Słowianie, ich siedziby i zajęcia
  • wierzenia Słowian obyczaje
  • Słowian system plemienny
dopuszczającą
  • zaznacza VI w. – czas pojawienia się Słowian w Europie – na taśmie chronologicznej;
  • wymienia zajęcia Słowian;
  • wymienia przykłady obrzędów słowiańskich, które przetrwały do dziś.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „plemię”;
  • nazywa i wskazuje na mapie siedziby Słowian (tereny Europy Środkowo-Wschodniej);
  • przedstawia wierzenia Słowian;
  •   podaje przykłady miejsc, w których Słowianie czcili bogów.
dobrą
  • wymienia grupy etniczne Słowian i podaje przykłady współczesnych narodów do nich zaliczanych;
  • wymienia więzi łączące członków jednego plemienia.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „wiec”;
  • wymienia najważniejszych bogów słowiańskich i ich dziedziny opiekuńcze;wyjaśnia zasady funkcjonowania ustroju plemiennego.
celująca
  • zbiera informacje i opowiada o dożynkach – obrzędzie słowiańskim, który przetrwał do dziś.
 
Temat lekcji: Mieszko twórcą państwa

Zagadnienia:

  • zjednoczenie plemion przez Polan
  • Mieszko I władcą nowego państwa
  • przyczyny chrztu Polski w 966 r.
  • skutki i znaczenie chrztu Polski
dopuszczającą
  • zaznacza i zapisuje
  • na taśmie chronologicznej datę chrztu Polski – 966 r.;
  • wskazuje wiek X jako czas panowania Mieszka I i zaznacza go na taśmie chronologicznej;
  • wskazuje Mieszka I jako pierwszego historycznego władcę Polski.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „dynastia”;
  • wskazuje ród Piastów jako pierwszą polską dynastię panu-jącą;
  • wskazuje na mapie państwo Mieszka I, Gniezno i Poznań;
  • na podstawie mapy wymienia plemiona zamieszkujące ziemie polskie w X w.;
  • wskazuje na mapie tereny za-mieszkałe przez plemię Polan;
  • na podstawie mapy wymienia sąsiadów Polski za panowania Mieszka I.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „misja chrystianizacyjna”;
  • wyjaśnia pochodzenie nazw „Polanie” i „Polska”.
bardzo dobrą
  • wskazuje przyczyny przyjęcia chrztu przez Mieszka I;
  • wymienia korzyści płynące dla Polski z przyjęcia chrześcijaństwa.
celująca
  • wskazuje znaczenie przyjęcia chrześcijaństwa dla rozwoju państwa polskiego.
 

Temat lekcji: Bolesław Chrobry – pierwszy król Polski

Zagadnienia:

  • Bolesław Chrobry następcą Mieszka I
  • cel i skutki misji św. Wojciecha
  • przyczyny i znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego
  • Bolesław Chrobry i Otton III – bohaterowie zjazdu gnieźnieńskiego
  • koronacja Bolesława Chrobrego w 1025 r.
dopuszczającą
  • wyjaśnia znaczenie przydomka „Chrobry”;
  • zaznacza i zapisuje na taśmie chronologicznej datę zjazdu gnieźnieńskiego – 1000 r.;
  • wskazuje bohaterów zjazdu gnieźnieńskiego – Bolesława Chrobrego i Ottona III.
dostateczną
  • przedstawia krótko postać św. Wojciecha opowiada historię zjazdu gnieźnieńskiego;
  • wskazuje na mapie zasięg terytorialny państwa Bolesława Chrobrego.
dobrą
  • zaznacza i zapisuje na taśmie chronologicznej daty misji św. Wojciecha (997 r.) i koronacji Bolesława Chrobrego (1025 r.);
  • przedstawia cel misji św. Wojciecha;
  • opowiada o przebiegu misji św. Wojciecha;
  • wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego dla państwa polskiego;
  • wskazuje na mapie i nazywa tereny przyłączone do Polski przez Bolesława Chrobrego oraz miejscowość, w której powstało pierwsze w Polsce arcybiskupstwo.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia przyczyny zjazdu gnieźnieńskiego;
  • omawia decyzje ogłoszone na zjeździe gnieźnieńskim i ich znaczenie;
  • wyjaśnia znaczenie utworzenia w Polsce arcybiskupstwa.
celująca
  • ocenia panowanie Bolesława Chrobrego.
 
Temat lekcji: Trud rządzenia

Zagadnienia:

  • władca – jego prawa i obowiązki
  • urzędnicy i ich zadania
  • drużyna książęca i jej rola
  • dwór książęcy (królewski)
  • Gniezno pierwszą stolicą Polski
dopuszczającą
  • wskazuje Mieszka I i Bolesława Chrobrego jako pierwszych władców Polski;
  • zna tytuły pierwszych władców Polski – książę i król;
  • wskazuje Gniezno jako pierwszą stolicę Polski.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „drużyna ksią-żęca”;
  • wyjaśnia zadania i znaczenie drużyny książęcej.
dobrą
  • wymienia najważniej-szych urzędników książęcych (królewskich);
  • wskazuje zadania rady monarszej.
bardzo dobrą
  • wymienia prawa i obowiązki władcy w X–XII w.;
  • omawia zadania najważniejszych urzędników książęcych (królewskich);
  • opowiada krótko o życiu dworu książęcego (królewskiego) w X–XII w.
celująca
  • przedstawia i omawia uzbrojenie wojów konnych i pieszych z początków średniowiecza.
 
Temat lekcji: Życie w Polsce pierwszych Piastówy

Zagadnienia: społeczeństwo polskie za pierwszych Piastów

  • miejsca powstawania grodów
  • wygląd, funkcja i znaczenie grodów
  • zajęcia mieszkańców grodu
  • funkcja podgrodzi i zajęcia ich mieszkańców.
dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „gród”, „podgrodzie”;
  • wskazuje miejsca,w których powstawały grody.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „danina”;
  • wymienia grupy społeczne żyjące w Polsce X–XII w.;
  • wskazuje na ilustracji elementy obronne grodu.
dobrą
  • przedstawia zajęcia grup społecznych Polski X–XII w.;
  • przedstawia zadania niektórych osad służebnych;
  • wymienia mieszkańców grodu i podgrodzi;wskazuje zadania (zajęcia) mieszkańców podgrodzi.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „osady służebne”;
  • przedstawia funkcje grodu;przedstawia i charakteryzuje obowiązki poddanych wobec monarchy.
celująca
  • wymienia znane grody powstałe na terenie regionu.
 

Temat lekcji: Wśród zakonnikówa

  • Zagadnienia: powstawanie zgromadzeń zakonnych
  • życie w klasztorze
  • wygląd i zajęcia zakonników
  • św. Franciszek z Asyżu
dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcie „klasztor”;
  • charakteryzuje krótko św. Franciszka z Asyżu.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „zakon”, „reguła zakonna”;
  • opisuje wygląd zakonników;
  • opowiada o życiu zakonnym używając pojęć: „modlitwa”, „praca”, „ubóstwo”.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcia: „tonsura”, „habit”;
  • przedstawia zajęcia zakonników.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcie: „benedyktyńska praca”;
  • opowiada o przygotowaniach do ślubów zakonnych;
  • wymienia przyrzeczenia ślubów zakonnych.
celująca
  • we wskazanej przez nauczyciela formie przedstawia św. Franciszka z Asyżu i nauki, jakie głosił.
 
Temat lekcji: Kazimierz Wielki dobrym gospodarzem

Zagadnienia:

  • Kraków siedzibą królewską
  • polityka wewnętrzna Kazimierza Wielkiego
  • założenie Akademii Krakowskiej
  • uczta u Wierzynka
dopuszczającą
  • wskazuje na mapie Kraków i państwo Kazimierza Wielkiego;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej datę 1364 r.
dostateczną
  • umiejscawia w czasie panowanie Kazimierza Wielkiegoi zaznacza je na taśmie chronologicznej;
  • wskazuje na mapie państwo Kazimierza Wielkiego i wymie-nia państwa z nim sąsiadujące;
  • opowiada o panowaniu Kazi-mierza Wielkiego, wymieniając powstanie Akademii Krakow-skiej i ucztę u Wierzynka.
dobrą
  • wymienia przykłady działań Kazimierza Wielkiego prowadzące do wzmocnienia państwa polskiego (odpowiedź powinna uwzględniać następujące zagadnienia: pokojowa polityka zagraniczna, rozwój handlu i rzemiosła, kolonizacja, budownictwo obronne, Akademia Krakowska, uczta u Wierzynka).
bardzo dobrą
  • próbuje ocenić panowanie króla Kazimierza Wielkiego;
  • opowiada o uczcie u Wierzynka;
  • na podstawie ilustracji identyfikuje uczestników uczty u Wierzynka.
celująca
  • w oparciu o przykłady wyjaśnia powiedzenie: „Zastał Polskę drewnianą,
    a zostawił murowaną”;
  • wymienia zabytki regionu powstałe w czasach Kazimierza Wielkiego.
 
Temat lekcji: Na zamku rycerskim

Zagadnienia:

  • zamki obronne, ich funkcja i lokalizacja wygląd zamku – elementy obronne i mieszkalne
  • mieszkańcy zamku, ich zajęcia i rozrywki
  • kodeks rycerski
  • rycerze i ich powinności
  • Zawisza Czarny wzorem średniowiecznego rycerza
dopuszczającą
  • w oparciu o ilustrację opowiada o życiu mieszkańców zamku w średniowieczu;
  • wskazuje elementy obronne zamku i wyjaśnia ich funkcje w czasie obrony.
dostateczną
  • opisuje wygląd średniowiecznego zamku;
  • wymienia miejsca lokalizacji zamków;
  • wymienia mieszkańców zamku średniowiecznego;
  • w oparciu o ilustrację opisuje strój rycerza;
  • wymienia Zawiszę Czarnego jako wzór średniowiecznego rycerza.
dobrą
  • wymienia elementy obronne zamku: fosa, most zwodzony, brama, mury obronne, wieże;
  • wymienia cechy średniowiecznego rycerza;
  • definiuje pojęcia: „kodeks rycerski”, „herb”;
  • wyjaśnia funkcję średniowiecznych zamków;
  • opisuje warunki życia mieszkańców zamku;
  • przedstawia wzór rycerskiej postawy na przykładzie Zawiszy Czarnego.
bardzo dobrą
  • wymienia zamki obronne regionu lub te, które widział lub zna;
  • wyjaśnia zależność usytuowania zamków od ich funkcji obronnej;
  • wymienia te cechy średniowiecznego rycerza, które mają charakter ponadczasowy.
celująca
  • wyjaśnia potrzebę naśladowania postaw rycerskich;
  • wskazuje potrzebę ochrony zamków, jako pomników przeszłości.
 
Temat lekcji: W średniowiecznym mieście

Zagadnienia:

  • powstawanie miast w średniowieczu
  • elementy obronne miast średniowiecznych
  • wygląd i zabudowa średniowiecznego rynku
  • miasta średniowieczne a współczesne
dopuszczającą
  • na planie miasta wskazuje elementy obronne i rynek, odczytuje nazwy znajdujących się na rynku budowli;
  • wymienia budynki znajdujące się przy rynku średniowiecznego miasta i omawia ich funkcje.
dostateczną
  • opowiada o powstawaniu miast w średniowieczu i możliwościach ich lokowania;
  • wymienia elementy obronne miasta, zapewniające bezpieczeństwo jego mieszkańcom;
  • wyszukuje na planie miasta nazwy ulic, świadczące o specjalnościach rzemieślniczych;
  • opisuje wygląd średniowiecznego miasta, używając pojęć: „rynek”, „mury miejskie”, „brama miejska”.
dobrą
  • wskazuje na ilustracji elementy obronne miejskiej zabudowy i omawia ich funkcje.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcia: „samorząd miejski”, „burmistrz”, „rajcy”, „rada miejska”; „ławnicy”;
  • omawia miejsca i sposoby lokowania średniowiecznego miasta, uwzględniając jego elementy obronne.
celująca
  • porównuje wygląd miasta w średniowieczu i miasta współczesnego;
  • wymienia nazwy polskich miast powstałych w średniowieczu.
 
Temat lekcji: Mieszkańcy średniowiecznego miasta

Zagadnienia:

  • mieszkańcy średniowiecznych miast i ich zajęcia
  • cechy i ich zadania
  • warunki życia mieszkańców średniowiecznego miasta
  • czas wolny mieszkańców średniowiecznego miasta
dopuszczającą
  • wymienia mieszkańców średniowiecznego miasta;
  • na podstawie ilustracji opisuje wygląd warsztatu rzemieślniczego.
dostateczną
  • definiuje pojęcie „cech”;
  • opowiada o zajęciach kupców i rzemieślników;
  • wymienia nazwy specjalności średniowiecznych rzemieślników.
dobrą
  • opowiada o sposobach spędzania czasu wolnego przez mieszkańców średniowiecznych miast;
  • na podstawie ilustracji opowiada o pracy średniowiecznych rzemieślników.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcia: „mistrz cechowy”, „czeladnik”;
  • ukazuje zróżnicowanie społeczne średniowiecz-nego miasta;
  • omawia warunki życia i zajęcia jego mieszkańców;
  • opowiada, jak wyglądała nauka zawodu w średniowieczu: od ucznia do mistrza cechowego.
celująca
  • wyjaśnia przyczyny zanikania współcześnie wielu specjalności rzemieślniczych.
 
Temat lekcji: Trudne sąsiedztwo

Zagadnienia:

  • Krzyżacy na ziemiach polskich
  • utworzenie państwa krzyżackiego i jego organizacja
  • polityka Krzyżaków wobec sąsiadów
  • zagarnięcie Pomorza Gdańskiego
dopuszczającą
  • opisuje wygląd rycerzy krzyżackich.
dostateczną
  • przedstawia przyczyny sprowadzenia Krzyżaków do Polski;
  • wskazuje na mapie Mazowsze, ziemię chełmińską Pomorze Gdańskie, państwo zakonne, Gdańsk, Malbork;
  • zaznacza i zapisuje na taśmie chronologicznej rok 1226.
dobrą
  • opowiada o okolicznoś-ciach utworzenia państwa zakonnego;
  • przedstawia politykę Krzyżaków wobec Polski;
  • zaznacza i zapisuje na taśmie chronologicznej datę utraty przez Polskę Pomorza Gdańskiego – 1308 r.
bardzo dobrą
  • przedstawia politykę prowadzoną przez Krzyżaków na podbitych terenach;
  • wyjaśnia okoliczności zagarnięcia Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków;
  • wyjaśnia znaczenie Pomorza dla państwa polskiego.
celująca
  • przedstawia samodzielnie zebrane wiadomości na temat organizacji zakonu krzyżackiego.
 
Temat lekcji: Jadwiga Andegaweńska – król Polski

Zagadnienia:

  • Jadwiga Andegaweńska królem Polski
  • dwór Jadwigi i jej zasługi dla rozwoju kultury polskiej
  • testament królowej Jadwigi
  • kult św. Jadwigi
dopuszczającą
  • zaznacza na taśmie chronologicznej wiek XIV – czasy, w których żyła Jadwiga Andegaweńska;
  • charakteryzuje królową Jadwigę.
dostateczną
  • wymienia zasługi królowej Jadwigi dla kultury polskiej.
dobrą
  • przedstawia okoliczności wstąpienia na tron Jadwigi Andegaweńskiej;
  • opowiada o życiu dworu królowej Jadwigi.
bardzo dobrą
  • nazywa, na podstawie schematu, związki pokrewieństwa między Jadwigą a ostatnimi Piastami;
  • wyjaśnia, dlaczego Jadwiga Andegaweńska została uznana za świętą.
celująca
  • tworzy album „Dzieło królowej Jadwigi”, poświęcony królowej Jadwidze i jej działalności.
 
Temat lekcji: Jadwiga i Jagiełło – unia polsko-litewska

Zagadnienia:

  • przyczyny unii polsko - litewskiej w Krewie
  • Władysław Jagiełło królem Polski
  • bitwa pod Grunwaldem w 1410 r.
dopuszczającą
  • zaznacza i zapisuje na taśmie chronologicznej daty unii w Krewie i bitwy pod Grunwaldem;
  • wskazuje na mapie Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie, państwo zakonu krzyżackiego, Krewo, Grunwald.
dostateczną
  • wyjaśnia przyczyny unii polsko-litewskiej;
  • opowiada o przyczynach i skutkach bitwy pod Grunwaldem.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „unia personalna”;
    opowiada o przebiegu bitwy pod Grunwaldem.
bardzo dobrą
  • opowiada o okolicznościach wstąpienia na tron Władysława Jagiełły;
  • przedstawia zobowiązania Władysława Jagiełły podjęte w Krewie.
celująca
  • zbiera i przedstawia informacje o słynnych rycerzach, którzy brali udział w bitwie pod Grunwaldem.
 
Temat lekcji: Wisłą do Gdańska

Zagadnienia:

  • odzyskanie Pomorza Gdańskiego
  • wzrost znaczenia Wisły jako szlaku komunikacyjnego
  • spław rzeczny
  • rozkwit Gdańska i innych miast położonych na szlaku wiślanym
dopuszczającą
  • wskazuje na mapie Wisłę, Gdańsk i miasta położone na szlaku wiślanym;
  • wymienia towary, którymi handlowano w Polsce w XV i XVI wieku.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „spichlerz”, „spław rzeczny”;
  • wskazuje znaczenie Wisły jako szlaku komunikacyjnego.
dobrą
  • wyjaśnia przyczyny ożywienia gospodarki polskiej po odzyskaniu Pomorza Gdańskiego;
  • opowiada o funkcjonowaniu spławu rzecznego;
  • wyjaśnia pojęcia: „szkuta”, „flisak”, „żuraw”, i posługuje się nimi.
bardzo dobrą
  • przedstawia okoliczności odzyskania Pomorza Gdańskiego;
  • przedstawia postanowienia pokoju w Toruniu 1466 r.
celująca
  • zbiera i przedstawia informacje o różnych jednostkach pływających, wykorzystywanych w spławie rzecznym w XVI wieku.
 
Temat lekcji: Z Kolumbem ku nieznanym brzegom

Zagadnienia:

  • średniowieczne wyobrażenia o Ziemi
  • przyczyny odkryć geograficznych
  • wielcy odkrywcy i ich wyprawy (Krzysztof Kolumb, Vasco da Gama, Ferdynand Magellan)
  • skutki wielkich odkryć geograficznych dla Europy i Ameryki
dopuszczającą
  • definiuje pojęcia: „karawela”, „Nowy Świat” (patrz rozdział „Dwa światy”), „Indianie”, „broń palna”;
  • wymienia odkrywców: Krzysztofa Kolumba, Ferdynanda Magellana, Vasco da Gamę;
  • umieszcza w czasie i w przestrzeni Krzysztofa Kolumba i jego pierwszą wyprawę.
dostateczną
  • opisuje odkrycie Krzysztofa Kolumba, używając pojęć: „karawela”, „Nowy Świat” (patrz rozdział „Dwa światy”), „Indianie”, „broń palna”.
dobrą
  • wymienia następstwa wypraw odkrywczych dla Europy i Ameryki;
  • wymienia nazwy towarów przywożonych z Nowego Świata do Europy (patrz rozdział „Dwa światy”).
bardzo dobrą
  • wymienia przyczyny wielkich odkryć geograficznych;
  • wymienia wynalazki z dziedziny żeglugi, które umożliwiły dalekie wyprawy.
celująca
  • wyjaśnia przyczyny poszukiwania przez Europejczyków drogi morskiej do Indii;
  • wskazuje na mapie kierunki podróży znanych odkrywców;
  • wskazuje związek między wynalazkami z dziedziny żeglugi a podejmowaniem dalekich wypraw;
  • przedstawia osiągnięcia cywilizacji prekolumbijskich (patrz rozdział „Dwa światy”).
 
Temat lekcji: Narodziny nowej epoki

Zagadnienia:

  • renesans – nowe spojrzenie na świat
  • ideał człowieka renesansu
  • wynalezienie druku i jego rola w upowszechnianiu kultury
dopuszczającą
  • definiuje pojęcie „humanizm”;
  • wymienia wybitnych przedstawicieli renesansu, m.in. Leonarda da Vinci, Michała Anioła;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej epokę renesansu;
  • wskazuje Włochy jako kolebkę renesansu.
dostateczną
  • wymienia cechy człowieka renesansu;
  • przedstawia poglądy głoszone przez humanistów.
dobrą
  • opowiada o zmianach, jakie zaszły w życiu codziennym ludzi renesansu.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcie „renesans” („odrodzenie”);
  • charakteryzuje postawę człowieka renesansu;
  • wyjaśnia, na czym polegało znaczenie wynalezienia nowej metody druku.
celująca
  • przedstawia osiągnięcia wybitnych postaci epoki (Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Jana Gutenberga);
  • opowiada o sposobie drukowania książek.
 
Temat lekcji: Renesansowy Wawel Jagiellonów

Zagadnienia:

  • potomkowie Władysława Jagiełły
  • drogi przenikania idei renesansu do Polski
  • Wawel renesansową siedzibą królów Polski
  • życie dworskie na Wawelu w okresie panowania ostatnich Jagiellonów
  • zasługi ostatnich Jagiellonów dla rozwoju kultury polskiej
dopuszczającą
  • identyfikuje czasy renesansu w Polsce z okresem panowania władców z rodu Jagiellonów;
  • opisuje życie dworskie na Wawelu w okresie panowania ostatnich Jagiellonów, używając pojęć: „dwór”, „komnata”, „arras”, „paź”.
dostateczną
  • na podstawie drzewa genealogicznego Jagiellonów wskazuje i wyjaśnia stopnie pokrewieństwa w rodzinie.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcia: „dwór”, „komnata”, „arras”, „paź”;
  • wskazuje renesansowy charakter siedziby królewskiej na Wawelu.
bardzo dobrą
  • przedstawia drogi przenikania idei renesansowych do Polski;
  • wyjaśnia pochodzenie i znaczenie pojęcia „włoszczyzna”.
celująca
  • wymienia przykłady zmian wprowadzonych na dworze przez królową Bonę;
  • przedstawia zasługi ostatnich Jagiellonów dla rozwoju kultury w Polsce.
 
Temat lekcji: W pracowni Mikołaja Kopernika

Zagadnienia:

  • Mikołaj Kopernik – człowiek renesansu
  • odkrycie Kopernika – teoria heliocentryczna
  • znaczenie odkrycia Kopernika
dopuszczającą
  • opowiada o życiu Mikołaja Kopernika, używając pojęć: „uczony”, „astronom”, „odkrycie naukowe”;
  • opisuje i umieszcza w czasie odkrycie Mikołaja Kopernika.
dostateczną
  • definiuje pojęcie „astronom”;
  • wskazuje na mapie miejscowości związane z życiem i działalnością Mikołaja Kopernika: Toruń, Frombork, Kraków, Olsztyn.
dobrą
  • wyjaśnia, co znaczy powiedzenie: „Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię”.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcie „teoria heliocentryczna”;
  • przedstawia Mikołaja Kopernika jako polskiego uczonego czasów renesansu;
  • wyjaśnienia istotę teorii heliocentrycznej
celująca
  • w oparciu o materiał ilustracyjny opisuje narzędzia badawcze, wykorzystywane w pracy uczonego;
  • przedstawia znaczenie teorii heliocentrycznej dla rozwoju nauki.
 
Temat lekcji: Szlachta i król rządzą Rzecząpospolitą

Zagadnienia:

  • szlachta i jej zajęcia
  • pozycja stanu szlacheckiego w państwie
  • sejm walny i sejmiki ziemskie
dopuszczającą
  • przedstawia zajęcia szlachty;
  • na podstawie ilustracji przedstawia skład sejmu walnego.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „sejm walny”, „sejmiki ziemskie”, „pospolite ruszenie”, „przywilej”;
  • zna rycerskie pochodzenie stanu szlacheckiego;
  • charakteryzuje obowiązki szlachcica wobec państwa;
  • wymienia najważniejszych urzędników królewskich.
dobrą
  • przedstawia zróżnicowanie w stanie szlacheckim;
  • opowiada o położeniu szlachty;
  • charakteryzuje zadania najważniejszych urzędników królewskich.
bardzo dobrą
  • przedstawia najważniejsze przywileje szlacheckie;
  • wskazuje wpływ przywilejów na wyjątkową pozycję szlachty w Polsce XVI–XVII w.;
  • wymienia decyzje podejmowanie na sejmie walnym;
  • wyjaśnia rolę sejmików ziemskich w funkcjonowaniu parlamentaryzmu w XVI–XVII w.
celująca
  • porównuje parlamentaryzm Rzeczypospolitej XVI–XVII w.
  • z parlamentaryzmem współczesnej Polski.
 
Temat lekcji: W majątku szlacheckim

Zagadnienia:

  • folwark szlachecki
  • gospodarcza działalność szlachty
  • ustawy antychłopskie i antymieszczańskie
  • życie codzienne dworu szlacheckiego
dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcie „kmiecie”;
  • wymienia najważniejsze pomieszczenia dworu szlacheckiego;
  • wymienia najważniejsze rozrywki szlachty.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „folwark”, „pańszczyzna”, „dwór”;
  • przedstawia gospodarczą działalność szlachty;
  • opowiada o edukacji dzieci szlacheckich.
dobrą
  • wymienia najważniejsze zabudowania folwarku i wskazuje ich funkcje;
  • przedstawia funkcjonowanie folwarku szlacheckiego;
  • wyjaśnia przyczyny i sposoby powiększania majątków szlacheckich;
  • opisuje wygląd dworku szlacheckiego.
bardzo dobrą
  • opowiada o wyglądzie folwarku szlacheckiego;
  • wyjaśnia przyczyny uchwalenia przez szlachtę ustaw antychłopskich i antymieszczańskich;
  • wymienia najważniejsze ustawy wymierzone przeciw chłopom i mieszczanom;
  • wyjaśnia wpływ ustaw antychłopskich i antymieszczańskich na położenie tych grup społecznych.
celująca
  • zbiera i przedstawia informacje o narzędziach rolniczych używanych w produkcji rolnej w XVI–XVII w.
 
Temat lekcji: W Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Zagadnienia:

  • postanowienia unii lubelskiej
  • pierwsza wolna elekcja
  • skutki wolnych elekcji
  • Warszawa nową stolicą kraju
dopuszczającą
  • definiuje pojęcie „unia”;
  • wskazuje na mapie Rzeczpospolitą Obojga Narodów;
  • wymienia dwóch pierwszych królów elekcyjnych w Polsce;
  • wskazuje na mapie państwa, z których pochodzili Henryk Walezy i Stefan Batory.
dostateczną
  • wyjaśnia przyczyny zawarcia unii realnej w Lublinie;
  • wskazuje na mapie Warszawę i wymienia króla Zygmunta III Wazę jako władcę, który uczynił ją stolicą kraju.
dobrą
  • opisuje, w jaki sposób wybierano króla, używając pojęć: „koronacja” (patrz rozdział „W blasku królewskiej korony”), „elekcja”, „pole elekcyjne”.
bardzo dobrą
  • zaznacza na taśmie chronologicznej daty: 1569 r. i 1573 r., oraz identyfikuje je z unią lubelską i pierwszą wolną elekcją;
  • omawia sytuację geopolityczną Rzeczypospolitej po zawarciu unii lubelskiej;
  • w oparciu o analizę mapy wyjaśnia powody przeniesienia stolicy z Krakowa do Warszawy.
celująca
  • przedstawia przyczyny wolnych elekcji i wyjaśnia zasady ich przeprowadzania;
  • opisuje skutki wolnych elekcji.
 
Temat lekcji: W czasach potopu szwedzkiego w XVII wieku

Zagadnienia:

  • najazd Szwedów na Polskę (1655–1660)
  • postawa społeczeństwa w czasie najazdu szwedzkiego
  • obrona Jasnej Góry
  • Stefan Czarniecki bohaterem czasów potopu szwedzkiego
  • skutki wojen ze Szwedami
dopuszczającą
  • w oparciu o analizę mapy wymienia przyczyny wojen polsko-szwedzkich.
dostateczną
  • sytuuje w czasie i omawia wydarzenia potopu szwedzkiego, uwzględniając obronę Częstochowy i postaci Stefana Czarnieckiego oraz ojca Augustyna Kordeckiego.
dobrą
  • omawia przyczyny wojen ze Szwecją;
  • przedstawia najważniejsze wydarzenia potopu szwedzkiego.
bardzo dobrą
  • przedstawia zasięg najazdu szwedzkiego w 1655 r.i postawy polskiej szlachty;
  • omawia skutki wojen ze Szwecją;
  • wyjaśnia, dlaczego najazd Szwedów nazwano „potopem”.
celująca
  • charakteryzuje postawy społeczeństwa polskiego wobec najeźdźcy, ze szczególnym naciskiem na postać Stefana Czarnieckiego jako symbolu patriotycznej postawy.
 
Temat lekcji: Wyprawa wiedeńska Jana III Sobieskiego

Zagadnienia:

  • Turcy zagrożeniem dla Polski i Europy
  • wojny Rzeczypospolitej z Turcją w XVII w.
  • odsiecz wiedeńska Jana III Sobieskiego
  • skutki wojen XVII w.
dopuszczającą
  • sytuuje w czasie wyprawę wiedeńską Jana III Sobieskiego i zaznacza rok 1683 na taśmie chronologicznej;
  • wskazuje na mapie Rzeczpospolitą, Turcję, Austrię, Wiedeń.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „oblężenie”, „odsiecz”, „sułtan”, „husaria”;
  • wskazuje przyczyny zagrożenia tureckiego dla Polski i Europy;
  • opisuje wyprawę wiedeńską Jana III Sobieskiego.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „janczar”;
  • posługując się ilustracją, porównuje uzbrojenie janczara i husarza;
  • wskazuje na mapie Chocim i wyjaśnia znaczenie zwycięstwa chocimskiego dla Polski i hetmana Sobieskiego.
bardzo dobrą
  • opowiada o wojnach Rzeczypospolitej z Turcjąw XVII w.;
  • przedstawia skutki wojen XVII w. dla położenia Rzeczypospolitej.
celująca
  • zbiera i prezentuje informacje o innych bitwach (rozegranych podczas wojen z Turcją) i dowódcach wojsk polskich.
  

strzałka do góry

Osób online: 3