Szkoła Podstawowa nr 91 im. Janusza Kusocińskiego
w Krakowie

31-935 Kraków   os. Handlowe 4   telefon: 12-644-24-75   e-mail: sekretariat@zsos1.pl


« powrót główna

Wymagania edukacyjne z historii klasa 4 SP91

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z HISTORII dla uczniów klasa IV1 h Szkoła Podstawowa nr 91

Temat lekcji: Kim jestem?

Zagadnienia: Waga narodzin dziecka dla rodziny i społeczeństwa odmienność i niepowtarzalność każdego człowieka różnorodne potrzeby każdego człowieka i sposoby ich zaspakajania prawa dziecka we współczesnym świecie.

dopuszczającą
  • określa datę i miejsce swoich urodzin;
  • wymienia swoje zainteresowania;
  • z pomocą nauczyciela wymienia dwa przykłady praw dziecka.
dostateczną
  • wyjaśnia, dlaczego przyjście na świat dziecka jest ważnym wydarzeniem w życiu rodziny i społeczeństwa;
  • wymienia różne potrzeby człowieka;
  • wskazuje potrzeby, których zaspokojenie jest niezbędne do życia.
dobrą
  • podaje przykłady różnorodnych potrzeb człowieka oraz sposoby ich zaspakajania;
  • omawia wybrane prawa dziecka;
  • wymienia nazwę organizacji działających na rzecz dzieci.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia, w czym wyraża się odmienność i niepowtarzalność każdego człowieka;
  • omawia wybrane prawa dziecka i podaje, gdzie można się zwrócić, gdy są one łamane;
  • wyjaśnia, czym zajmuje się UNICEF.
celująca
  • wyjaśnia, w czym wyraża się odmienność i niepowtarzalność każdego człowieka, podaje przykłady;
  • wyraża opinię na temat przestrzegania praw dziecka we współczesnym świecie i roli międzynarodowych organizacji, które pomagają w ich obronie wyszukuje na ten temat informacje z różnych źródeł.
 
Temat lekcji: Ja i moja rodzina

Zagadnienia: Rodzina i ród oraz więzi ją łączące prawa i obowiązki członków rodziny genealogia nauką badającą związki zokrewieństwa pamiątki i tradycja rodzinna.

dopuszczającą
  • wyjaśnia i poprawnie posługuje się pojęciem „rodzina”;
  • wymienia swych przodków do pradziadków włącznie;
  • samodzielnie podaje przykłady obowiązków dziecka w rodzinie;
  • wymienia przykłady pamiątek rodzinnych
dostateczną
  • wyjaśnia i poprawnie posługuje się pojęciem „ród”;
  • nazywa na przykładzie swojej rodziny stopnie pokrewieństwa;
  • z pomocą nauczyciela wymienia przykłady więzi łączących członków rodziny.
dobrą
  • wwymienia przykłady praw i obowiązków przysługujących poszczególnym członkom rodziny;
  • charakteryzuje więzi łączące rodzinę;
  • podaje przykłady tradycji obowiązujących w jego rodzinie;
  • rysuje schemat drzewa genealogicznego swojej rodziny.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcia: „genealogia”, „drzewo genealogiczne”;
  • wyjaśnia znaczenie rodziny w życiu człowieka;
  • wyjaśnia znaczenie pamiątek rodzinnych jako źródeł informacji o przeszłości rodziny;
  • wyraża opinię na temat potrzeby kultywowania tradycji i gromadzenia pamiątek rodzinnych.
celująca
  • na podstawie informacji zawartych w tekście rysuje drzewo genealogiczne.
 
Temat lekcji: W mojej szkole

Zagadnienia: Społeczność szkolna, jej prawa i obowiązki samorząd szkolny historia i tradycja szkoły uprzejmość, sprawiedliwość i tolerancja jako przejawy zachowań pozytywnych poszanowanie godności i odmienności kolegów konflikty międzyludzkie i sposoby ich rozwiązywania.

dopuszczającą
  • wskazuje elementy łączące zespół klasowy (np. wiek, wspólne lekcje, wychowawca);
  • wymienia elementy tradycji własnej szkoły;
  • wskazuje uprzejmość i koleżeńskość jako zachowania konieczne dla dobrego funkcjonowania zespołu klasowego.
dostateczną
  • podaje przykłady działań samorządu szkolnego;
  • na podanych przykładach wskazuje zachowania świadczące o poszanowaniu godności i odmienności innych;
  • uzasadnia konieczność przestrzegania zasad koleżeństwa i przyjaźni.
dobrą
  • wyjaśnia, kto tworzy społeczność szkolną;
  • wyjaśnia zasady funkcjonowania samorządu szkolnego;
  • podaje przykłady działań samorządu w swojej szkole;
  • podaje przykłady konfliktów między ludźmi i proponuje spo-soby ich rozwiązywania.
bardzo dobrą
  • charakteryzuje społeczność szkolną z uwzględnieniem swoich praw i obowiązków;
  • wyjaśnia, odwołując się do przykładów, na czym polega postępowanie sprawiedliwe ;
  • wyjaśnia, w czym przejawia się uprzejmość i tolerancja.
celująca
  • na podstawie samodzielnej analizy statutu szkoły przedstawia zasady funkcjonowania samorządu w swojej szkole.
 
Temat lekcji: Jestem częścią społeczeństwa

Zagadnienia: Społeczeństwo jako forma zbiorowości grupy społeczne i zasady przynależności do nich praca i jej rola w życiu człowieka.

dopuszczającą
  • wymienia swoje zainteresowania;
  • podaje przykład grupy społecznej, do której należy;
  • określa na podanych przykładach pozytywne i negatywne zachowania.
dostateczną
  • definiuje pojęcie „społeczeństwo”;
  • podaje dziedzinę wiedzy lub umiejętności, które rozwijają się pod wpływem własnych zainteresowań;
  • określa swoją przynależność do grup społecznych.
dobrą
  • definiuje pojęcie „grupa społeczna”;
  • uzasadnia konieczność przestrzegania przyję-tych norm współżycia w najbliższym otoczeniu;
  • opisuje różne grupy społeczne, wskazując ich role w społe-czeństwie;
  • wyjaśnia znaczenie pracy w życiu człowieka
bardzo dobrą
  • wskazuje zainteresowania jako płaszczyznę kontaktów i wymiany doświadczeń z rówieśnikami.
celująca
  • wskazuje, przytaczając odpowiednie argumenty, osiągnięcia współczesnej cywilizacji jako efekt pracy minionych pokoleń.
 
Temat lekcji: Moja mała ojczyzna

Zagadnienia: mała ojczyzna – społeczność historia i kultura formy upamiętniania przeszłości małej ojczyzny.

dopuszczającą
  • nazywa i pokazuje na mapie region i województwo, w którym mieszka;
  • wymienia przykłady zabytków architektury i przyrody swojego regionu.
dostateczną
  • opisuje położenie geograficzne swojej miejscowości;
  • w kilku zdaniach prezentuje atrakcje turystyczne małej ojczyzny;
  • wymienia nazwy miejscowości w najbliższej okolicy.
dobrą
  • prezentuje swoją małą ojczyznę, uwzględniając tradycję historyczno - kulturową;
  • zbiera i prezentuje informacje o rozmaitych formach upamiętniania postaci i wydarzeń z przeszłości małej ojczyzny.
bardzo dobrą
  • charakteryzuje elementy kultury regionalnej stanowiące o jej odrębności, np. strój, gwara, potrawy;
  • wyjaśnia, na czym polega wkład kultury regionalnej w rozwój kultury polskiej;
  • przedstawia problemy społeczno - gospodarcze małej ojczyzny.
celująca
  • na podstawie wiadomości z różnych źródeł charakteryzuje dokonania postaci z regionu, które przyczyniły się do jego rozwoju.
 
Temat lekcji: Samorząd lokalny

Zagadnienia: Władze lokalne – zakres działań i sposób ich powoływania.

dopuszczającą
  • wskazuje na planie miejscowości siedzibę władz lokalnych;
  • wymienia nazwisko wójta (burmistrza lub prezydenta);
  • podaje jeden przykład działań władz lokalnych.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „władza lokalna”;
  • wymienia przedstawicieli władzy lokalnej;
  • wyjaśnia zasady powoływania władz lokalnych;
  • podaje przykład działań podejmowanych przez władzę lokalną w swojej miejscowości.
dobrą
  • wymienia i nazywa władze lokalne, używając pojęć: „rada miasta” „lub gminy”, „wójt” („burmistrz” lub „prezydent”);
  • omawia przykłady działań samorządu lokalnego z własnego terenu.
bardzo dobrą
  • wymienia zakres działań władz lokalnych.
celująca
  • wyjaśnia, dlaczego istnienie samorządu terytorialnego jest ważne dla rozwoju społeczeństwa demokratycznego.

 
Temat lekcji: Moja ojczyzna – Polska

Zagadnienia: Polska – położenie, obszar, granice, kraje sąsiednie symbole, święta narodowe Polski, miejsca pamięci narodowej ludność Polski – mniejszości narodowe i etniczne, miejsca największych skupisk Polaków na świecie zróżnicowanie regionalne Polski.

dopuszczającą
  • wskazuje na mapie Europy Polskę;
  • nazywa główne rzeki Polski (Wisłę, Odrę, Wartę) i pokazuje je na mapie; wskazuje na mapie Morze Bałtyckie i góry (Tatry);
  • wymienia pełną nazwę państwa polskiego;
  • wymienia i nazywa polskie symbole;
  • recytuje słowa hymnu państwowego;
  • wymienia święta narodowe (3 maja, 11 listopada).
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „symbole narodowe”;
  • wyjaśnia pochodzenie nazwy „Polska”, nawiązując do legendarnych początków państwa;
  • wymienia i wskazuje na mapie Europy państwa sąsiadujące z Polską;
  • omawia położenie geograficzne Polski;
  • wymienia mniejszości narodowe i etniczne żyjące w Polsce;
  • wymienia przykłady miejsc pamięci narodowej (np. Grób Nieznanego Żołnierza).
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „naród”;
  • wyjaśnia symbolikę polskich barw narodowych;
  • wskazuje na mapie i opisuje główne regiony Polski;
  • nazywa i pokazuje na mapie krainy geograficzno-historyczne Polski;
  • nazywa wydarzenia historyczne, które upamiętniają polskie święta narodowe.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia, na czym polega zróżnicowanie regionalne Polski;
  • wymienia miejsca największych skupisk Polaków na świecie;
  • wymienia mniejszości narodowe i etniczne;
  • charakteryzuje więzi łączące naród;
  • uzasadnia konieczność poszanowania symboli narodowych;
  • wyjaśnia rolę, jaką symbole narodowe pełnią w życiu narodów;
  • wskazuje miejsce pamięci w swojej okolicy i opowiada o wydarzeniach, które ono upamiętnia.
celująca
  • wyjaśnia okoliczności powstania hymnu państwowego;
  • wskazuje postacie historyczne wzmiankowane w hymnie i wydarzenia z jakimi są one związane;
  • przygotowuje prezentację miejsc pamięci narodowej z własnego regionu i przedstawia ją w klasie lub tworzy portfolio.
 
Temat lekcji: Moje państwo – Rzeczpospolita Polska

Zagadnienia: Polska krajem demokratycznym najwyższe organy władzy w Polsce konstytucja dokumentem określającym prawa i obowiązki obywateli.

dopuszczającą
  • wymienia imię i nazwisko urzędującego premiera i prezydenta RP;
  • wskazuje konstytucję jako najważniejszy dokument w państwie.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „demokracja”;
  • wymienia organy władzy w Rzeczypospolitej Polskiej: parlament, prezydent, rząd, sądy.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „konstytucja”;
  • wyjaśnia zasady wyborów władz w Polsce.
bardzo dobrą
  • podaje przykłady praw i obowiązków obywateli Rzeczypospolitej Polskiej;
  • samodzielnie dokonuje interpretacji fragmentu tekstu Konstytucji RP.
celująca
  • przedstawia zakres obowiązków najwyższych organów władzy w Polsce.
 
Temat lekcji: Legendy o początkach państwa polskiego

Zagadnienia: Pochodzenie nazwy Polska, jej herbu i barw narodowych Legenda formą popularyzacji wiedzy o przeszłości.

dopuszczającą
  • z pomocą nauczyciela opowiada legendę O Lechu, Czechu i Rusie.
  • z pomocą nauczyciela opowiada legendę O Popielu i Piaście oraczu.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „legenda”; wyjaśnia pochodzenie nazwy Gniezno;
  • wymienia dawną nazwę określającą Polaków (Lechici).
  • wskazuje na mapie miejscowości wymienione w legendach.
dobrą
  • samodzielnie opowiada legendy O Lechu, Czechu i Rusie i O Popielu i Piaście oraczu;
  • rozpoznaje cechy charakterystyczne legendy;
  • wskazuje na mapie współczesnych sąsiadów Polski.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia związek legendy z symbolami państwa polskiego.
  • wyjaśnia w oparciu o legendę pochodzenie nazwy pierwszej polskiej dynastii.
celująca
  • samodzielnie przygotowuje prezentację o historii godła polskiego
lub
  • samodzielnie przygotowuje prezentację o legendarnych początkach państwa polskiego.
 
Temat lekcji: Unia Europejska

Zagadnienia: Unia Europejska organizacją państw Europy państwa członkowskie Unii Europejskiej symbolika Unii Europejskiej Polska krajem członkowskim Unii Europejskiej.

dopuszczającą
  • rozpoznaje symbole Unii Europejskiej: flagę i hymn;
  • na podstawie mapy wymienia państwa członkowskie Unii Europejskiej.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „Unia Europejska”, „euro”;
  • wyjaśnia cel powstania Unii Europejskiej.
dobrą
  • określa daty: powstania UE (1993 r.) i przyjęcia Polski do UE (2004 r.).
bardzo dobrą
  • wymienia najważniejsze instytucje UE i charakteryzuje ich zadania.
celująca
  • opowiada na podstawie wiadomości z różnych źródeł o uczestnictwie Polski we wspólnocie europejskiej i prezentuje przykłady konkretnych działań wyrażając na ten temat własną opinię.
 
Temat lekcji: Problemy ludzkości w XXI wieku

Zagadnienia: Problemy ludzkości w XXI wieku skutki działalności człowieka działania pomocowe podejmowane przez państwa i organizacje pozarządowe.

dopuszczającą
  • wymienia przykłady problemów ludzkości w XXI wieku;
  • wymienia przykłady działań pomocowych, które są podejmowane przez państwa lub organizacje pozarządowe.
dostateczną
  • wymienia organizacje działające na rzecz ludzi potrzebujących pomocy (np. Polski Czerwony Krzyż, Polska Akcja Humanitarna, fundacje) i wskazuje cel ich działalności;
    opowiada o przejawach nędzy na świecie.
dobrą
  • wyjaśnia na przykładach przyczyny i następstwa konfliktów zbrojnych na świecie;
  • uzasadnia potrzebę wspólnych międzynarodowych działań.
bardzo dobrą
  • formułuje własną opinię o działaniach pomocowych podejmowanych przez państwa lub organizacje pozarządowe;
  • wyjaśnia konieczność niesienia pomocy potrzebującym, rozpoczynając działania od najbliższego środowiska.
celująca
  • definiuje pojęcia: „organizacja humanitarna”, „Powszechna Deklaracja Praw Człowieka”, „terroryzm”;
  • rozumie wagę i znaczenie istnienia „Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka”;
  • potrafi zinterpretować na podstawie tekstu źródłowego („Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka”) prawa człowieka zawarte w tym dokumencie.
 
Temat lekcji: Czym zajmuje się historia?

Zagadnienia: Historia nauką o przeszłości historia nauką badającą przyczyny i skutki ważnych wydarzeń elementy kształtujące historię praca historyka.

dopuszczającą
  • definiuje pojęcia: „historia”, „historycy”;
  • wyjaśnia, czym zajmuje się historia.
dostateczną
  • wyjaśnia, kto tworzy historię.
dobrą
  • przedstawia elementy kształtujące historię: ważne wydarzenia, działalność wybitnych jednostek, praca przeszłych pokoleń;
  • wyjaśnia zadania historyków.
bardzo dobrą
  • wskazuje korzyści, jakie daje dobra znajomość historii;
  • wyjaśnia konieczność zbadania przyczyn i skutków wydarzeń historycznych dla zrozumienia przeszłości.
celująca
  • wskazuje osiągnięcia współczesnej cywilizacji (podaje konkretne przykłady)jako efekt pracy minionych pokoleń.
 
Temat lekcji: Źródła historyczne i ich rodzaje

Zagadnienia: Źródła historyczne i ich podział przykłady źródeł historycznych archeologia nauką wspomagającą badania historyczne.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „źródła historyczne”;
  • wymienia przykłady źródeł historycznych.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „archeologia”;
  • przedstawia podział źródeł historycznych;
  • podaje przykłady źródeł materialnych i pisanych.
dobrą
  • wyjaśnia znaczenie źródeł historycznych dla poznania przeszłości.
bardzo dobrą
  • uzasadnia konieczność dotarcia do wszelkich możliwych źródeł w celu dobrego i obiektywnego poznania przeszłości;
  • przedstawia znaczenie badań archeologicznych dla poznania przeszłości.
celująca
  • wskazuje podobieństwa i różnice między zakresem badań historyków i archeologów.
 
Temat lekcji: Chronimy ślady przeszłości

Zagadnienia: Zabytki i ich rodzaje zadania muzeów różnorodne formy ochrony zabytków.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „zabytek, muzeum”;
  • wskazuje muzeum jako podstawową formę ochrony zabytków;
  • przedstawia najważniejsze zasady zachowania się w muzeum (1–2 przykłady).
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie: „biblioteka”;
  • wymienia najważniejsze instytucje ochrony zabytków (muzeum, biblioteka);
  • wyjaśnia konieczność właściwego zachowania się w muzeum;
  • przedstawia zasady poprawnego zachowania się w instytucjach chroniących zabytki.
dobrą
  • przedstawia zadania muzealnictwa (gromadzenie, przechowywanie, konserwacja zabytków, organizacja wystaw);
  • wyjaśnia konieczność ochrony zabytków.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcia: „skansen”, „archiwum”;
  • wymienia różnorodne formy ochrony zabytków.
celująca
  • sporządza własną listę najpiękniejszych polskich zabytków.
 
Temat lekcji: Jak zmierzyć czas?

Zagadnienia: Sposoby mierzenia czasu dawniej i współcześnie jednostki pomiaru czasu dawne i współczesne przyrządy służące do mierzenia czasu.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „zegar”, „kalendarz”;
  • wymienia jednostki pomiaru czasu zegarowego i kalendarzowego;
  • wskazuje na ilustracji dawne i współczesne przyrządy służące do mierzenia czasu
dostateczną
  • wymienia sposoby mierzenia czasu dawniej i współcześnie;
  • nazywa i wskazuje na ilustracji dawne i współczesne przyrządy służące do mierzenia czasu.
dobrą
  • wyjaśnia potrzebę mierzenia czasu;
  • czyta ze zrozumieniem tekst źródłowy i odpowiada na związane z nim pytania.
bardzo dobrą
  • wskazuje i wyjaśnia związek między obserwacją przyrody a powstaniem zegarów i kalendarzy;
  • charakteryzuje sposoby określania czasu minionych wydarzeń w dalekiej przeszłości (przed wynalezieniem kalendarza i zegarów).
celująca
  • wyszukuje z różnych źródeł informacje o dawnych kalendarzach (np. egipskim) i prezentuje je w wybranej przez siebie formie.
 
Temat lekcji: Ery, tysiąclecia i wieki, czyli czas w historii

Zagadnienia: Zasady określania czasu minionych wydarzeń (czasy przed naszą erą, czasy naszej ery) według kalendarza chrześcijańskiego; „era”, „epoka” „wiek”, „tysiąclecie” – pojęcia i ich zakres obliczanie upływu czasu wydarzeń chronologiczne porządkowanie wydarzeń.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „wiek”, „tysiąclecie”; wyjaśnia znaczenie skrótów: p.n.e. i n.e.;
  • określa wiek podanego wydarzenia;
  • zapisuje określony wiek cyfrą rzymską.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „era”, „taśma chronologiczna”, „oś czasu”;
  • wskazuje narodziny Chrystusa jako wydarzenie określające podział czasu na czasy p.n.e. i n.e.;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej podane wydarzenia.
dobrą
  • wskazuje wydarzenie starsze i młodsze;
  • oblicza upływ czasu między podanymi wydarzeniami w zakresie naszej ery lub czasów przed naszą erą.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „chronologia”;
  • porządkuje podane wydarzenia według chronologii;
  • wyjaśnia fakt, że podział czasu jest podziałem umownym.
celująca
  • oblicza upływ czasu między wydarzeniem sprzed naszej ery a wydarzeniem, które miało miejsce w czasach naszej ery (wie, że w historii nie ma roku 0).

 
Temat lekcji: Początki ludzkości

Zagadnienia: Czas i miejsce pojawienia się pierwszych ludzi warunki życia najstarszych przodków człowieka dokonania pierwszych ludzi koczowniczy i osiadły tryb życia.

dopuszczającą
  • wskazuje Afrykę Środkową jako miejsce pojawienia się pierwszych ludzi;
  • nazywa sposoby zdobywania pożywienia przez pierwszych ludzi (zbieractwo, myślistwo);
  • podaje 1–2 przykłady mieszkań najstarszych przodków człowieka.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: koczowniczy i osiadły tryb życia;
  • charakteryzuje warunki życia pierwszych ludzi;
  • wyjaśnia, w jaki sposób pierwsi ludzie wzniecali ogień;
  • wyjaśnia wpływ umiejętności wzniecania ognia na warunki życia pierwszych ludzi;
  • wskazuje przejście do osiadłego trybu życia jako najważniejsze osiągnięcie pierwszych ludzi.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „prehistoria”;
  • wymienia narzędzia używane przez pierwszych ludzi;
  • wymienia najważniejsze osiągnięcia pierwszych ludzi życia (tkactwo, garncarstwo, uprawa roli);
  • odczytuje informacje zawarte w materiale ilustracyjnym
bardzo dobrą
  • wskazuje wpływ osiągnięć pierwszych ludzi na zmiany w warunkach ich życia;
  • wyjaśnia wagę przejścia z koczowniczego do osiadłego trybu życia dla warunków życia ludzi.
celująca
  • wyszukuje i prezentuje informacje na temat osad prehistorycznych.

 
Temat lekcji: Pierwsze cywilizacje

Zagadnienia: Powstanie pierwszych cywilizacji rola wielkich rzek w życiu najstarszych cywilizacji społeczny podział pracy.

dopuszczającą
  • wymienia najstarsze cywilizacje (podaje przykład np. Egipt);
  • wskazuje miejsca powstania pierwszych cywilizacji posługując się wyrażeniem „wielkie rzeki”;
  • wskazuje rzekę Nil jako jedną z rzek, nad którą powstały pierwsze cywilizacje.
dostateczną
  • wskazuje na mapie położenie geograficzne Mezopotamii i Egiptu;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej czas powstania najstarszych cywilizacji (3500 r. p.n.e.);
  • wyjaśnia, dlaczego pierwsze państwa powstały nad wielkimi rzekami (podaje jeden argument np. wylewy wielkich rzek).
dobrą
  • definiuje pojęcie „państwo”;
  • nazywa i wskazuje na mapie rzeki, nad którymi leżały Egipt i Mezopotamia;
  • wyjaśnia rolę wielkich rzek w funkcjonowaniu pierwszych państw;
    wymienia grupy społeczne państw starożytnych.
bardzo dobrą
  • definiuje pojęcie „cywilizacje”;
  • wyjaśnia sposób funkcjonowania systemów nawadniających;
  • przedstawia zajęcia grup społecznych w państwach starożytnych;
  • wyjaśnia, na czym polegał społeczny podział pracy.
celująca
  • wyjaśnia i uzasadnia znaczenie pracy w życiu najstarszych społeczeństw.

 
Temat lekcji: Wynalezienie pisma. Zaczyna się historia

Zagadnienia: wynalezienie pisma i jego znaczenie rodzaje pisma materiał pisarski znaczenie umiejętności czytania i pisania.

dopuszczającą
  • definiuje pojęcie „pismo”;
  • określa czas wynalezienia pisma;
  • nazywa materiał, na którym pisano, podaje przynajmniej jeden przykład.
dostateczną
  • wymienia rodzaje pisma (klinowe, obrazkowe i alfabetyczne);
  • zaznacza rok 3500 r. p.n.e. na taśmie chronologicznej;
  • nazywa materiał, na którym pisano.
dobrą
  • nazwa i opisuje poznany materiał pisarski.
bardzo dobrą
  • charakteryzuje poznane rodzaje pisma;
  • wyjaśnia znaczenie pisma dla poznania przeszłości i komunikowania się ludzi.
celująca
  • przygotowuje prezentację na temat: „Wynalezienie pisma czyli kiedy kończy się prehistoria a zaczyna historia”.

 
Temat lekcji: W Egipcie faraonów

Zagadnienia: Warunki życia w starożytnym Egipcie; władca Egiptu i zakres jego władzy ludność starożytnego Egiptu, jej zajęcia i warunki życia.

dopuszczającą
  • wskazuje na mapie starożytny Egipt i rzekę Nil;
  • wyjaśnia pojęcie „faraon”.
dostateczną
  • definiuje pojęcie „piramida”;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej czas powstania starożytnego Egiptu (3000 r. p.n.e.);
  • wskazuje znaczenie Nilu dla funkcjonowania państwa egipskiego.
dobrą
  • wskazuje czas powstania starożytnego Egiptu;
  • charakteryzuje warunki naturalne starożytnego Egiptu;
  • wymienia grupy społeczne starożytnego Egiptu.
bardzo dobrą
  • przedstawia zajęcia grup społecznych starożytnego Egiptu;
  • opowiada o warunkach życia poszczególnych grup społecznych starożytnego Egiptu;
  • omawia pozycję faraona w społeczeństwie egipskim.
celująca
  • wyszukuje i prezentuje informacje o słynnych władcach starożytnego Egiptu.

 
Temat lekcji: Droga Egipcjanina do wieczności

Zagadnienia: Wierzenia starożytnych Egipcjan najważniejsze bóstwa i wyobrażenia o nich piramidy – grobowce faraonów.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcie „wielobóstwo”;
  • przedstawia krótko wierzenia starożytnych Egipcjan.
dostateczną
  • opisuje sposoby oddawania czci bogom;
  • wymienia najważniejsze bóstwa egipskie.
dobrą
  • opowiada, w jaki sposób Egipcjanie przedstawiali bogów;
  • wyjaśnia sposób budowy piramid;
  • wymienia (na podstawie ilustracji) narzędzia używane do budowy piramid.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcia: „mumifikacja”, „mumia”, „sfinks”;
  • wyjaśnia przyczyny mumifikowania zwłok.
celująca
  • przygotuje krótką informację o słynnych grobowcach lub piramidach egipskich.
 
Temat lekcji: W Atenach Peryklesa

Zagadnienia: Położenie i warunki naturalne starożytnej Grecji wygląd Aten w starożytności władza w starożytnych Atenach.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcie „demokracja”;
  • wskazuje na mapie starożytną Grecję i Ateny;
  • opowiada o warunkach naturalnych starożytnej Grecji.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „polis”;
  • opisuje wygląd Aten w czasach Peryklesa;
  • wymienia zajęcia mieszkańców Aten.
dobrą
  • wymienia zasługi Peryklesa dla rozwoju Aten;
  • wymienia czynniki jednoczące Greków w starożytności.
bardzo dobrą
  • omawia zasady funkcjonowania demokracji ateńskiej.
celująca
  • wykorzystując informacje z różnych źródeł przygotowuje przewodnik po Atenach w czasach Peryklesa i przedstawia go we wskazanej formie.
 
Temat lekcji: W kręgu greckich wierzeń i filozofii

Zagadnienia: Świątynie greckie miejscem kultu religijnego; narodziny teatru greckiego i filozofii;igrzyska sportowe i ich rola w życiu starożytnych Greków.

dopuszczającą
  • wymienia sposoby oddawania czci bogom (świątynie, igrzyska, teatr);
  • wymienia Olimpię jako miejsce rozegrania pierwszych igrzysk starożytnych;
  • wymienia sposoby nagradzania zwycięzców;
  • wskazuje na mapie Olimpię i Ateny;
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „igrzyska olimpijskie”;
  • wymienia dyscypliny sportowe rozgrywane podczas igrzysk;opowiada o wyglądzie i sposobie prezentacji sztuk w teatrze greckim.
dobrą
  • określa datę pierwszych igrzysk olimpijskich i zaznacza ją na taśmie chronologicznej;
  • wyjaśnia, czym zajmowali się filozofowie.
bardzo dobrą
  • wskazuje podobieństwa i różnice pomiędzy igrzyskami w starożytności i dzisiaj (np. ubiór, dyscypliny, nagrody).
celująca
  • wymienia dokonania starożytnych Greków w różnych dziedzinach;
  • przygotowuje prezentację na temat wierzeń Greków;wymienia dzieła sztuki nawiązujące do tematyki mitologicznej;
  • opisuje, jak wierzenia wpływały na życie starożytnych Greków.
 
Temat lekcji: Od osady do imperium

Zagadnienia: Położenie Rzymu i zajęcia mieszkańców przyczyny rozwoju Rzymu.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcie „imperium”;
  • wskazuje na mapie Rzym, Morze Śródziemne;
  • wskazuje na mapie zasięg podbojów rzymskich;
  • wskazuje przyczyny sukcesów armii rzymskiej (podaje przynajmniej jeden argument).
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcie „legion”;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej datę legendarnego założenia Rzymu (753 r. p.n.e.);
  • wskazuje na mapie Półwysep Apeniński, Tyber;wymienia grupy społeczne starożytnego Rzymu;wskazuje źródła sukcesów armii rzymskiej.
dobrą
  • omawia zajęcia poszczególnych grup społecznych;
  • charakteryzuje technikę wojenną Rzymian (posługując się nazwami machin).
bardzo dobrą
  • wyjaśnia pojęcie „łuk triumfalny”;
  • przedstawia przyczyny powstania imperium rzymskiego;
  • wyjaśnia słuszność twierdzenia, że Morze Śródziemne było wewnętrznym morzem Rzymian;
  • wyjaśnia, jak w Rzymie wykształciła się arystokracja.
celująca
  • przedstawia postacie wybitnych wodzów rzymskich np. Juliusza Cezara.
 
Temat lekcji: Dokonania starożytnych Rzymian

Zagadnienia: Dokonania Rzymian ułatwiające funkcjonowanie państwa i życie mieszkańców; Rzymianie twórcami prawa; łacina językiem Rzymian

dopuszczającą
  • wymienia najważniejsze dokonania Rzymian, które ułatwiły funkcjonowanie państwa i życie mieszkańców (prawo, drogi, mosty, akwedukty).
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „prawo”, „akwedukty”;
  • charakteryzuje najważniejsze dokonania Rzymian, które ułatwiły funkcjonowanie państwa i życie mieszkańców.
dobrą
  • opowiada o edukacji Rzymian przygotowującej do kariery urzędniczej;
  • wskazuje łacinę jako język Rzymian.
bardzo dobrą
  • wyjaśnia przydatność dokonań Rzymian dla funkcjonowania państwa i życia mieszkańców;
  • opowiada (posługując się ilustracją) o etapach budowy dróg w starożytnym Rzymie.
celująca
  • wyjaśnia znaczenie osiągnięć prawniczych Rzymian dla prawa współczesnego;
  • podaje zapisy prawa rzymskiego wykorzystywane współcześnie.
 
Temat lekcji: Narodziny chrześcijaństwa

Zagadnienia: Izraelici, odmienność ich wiary w świecie starożytnym najważniej-sze zasady judaizmu Jezus z Nazaretu i jego nauki narodziny nowej religii i położenie jej wyznawców rozprzestrzenianie się chrześcijaństwan.

dopuszczającą
  • wyjaśnia pojęcia: „chrześcijaństwo”, „Biblia”;
  • przedstawia osobę i nauki Jezusa z Nazaretu;
  • opisuje okoliczności narodzin chrześcijaństwa.
dostateczną
  • wyjaśnia pojęcia: „apostoł” „Dekalog”;
  • zaznacza na taśmie chronologicznej wiek narodzin chrześcijaństwa;
  • wskazuje na mapie Palestynę i miasta związane z życiem i działalnością Jezusa z Nazaretu.
dobrą
  • wyjaśnia pojęcia: „Jahwe”, „judaizm”, „Mesjasz”, „Stary Testament”, „Nowy Testament”;
  • wyjaśnia, na czym polegała odmienność nauk Jezusa wobec religii Żydów;
  • opowiada o sytuacji chrześcijan w I–IV wieku.
bardzo dobrą
  • przedstawia najważniejsze zasady judaizmu;
  • wyjaśnia, dlaczego chrześcijaństwo wywodzi się z judaizmu.
celująca
  • wskazuje czynniki łączące chrześcijaństwo i judaizm.

strzałka do góry

Osób online: 1